Zoeken

Reeds in het verdrag van Verdun dat dateert uit 843 is er sprake over de overzet van Berlare met aan de overkant Appels.

Het veer Appels - Berlare is het oudste in ons gewest. In juli 1253 verkocht Graaf Gewijde van Dampierre, Heer van Dendermonde, en zijn echtgenote Machteld, aan de Heer Gregorius van Appels, het veer ten erfelijke titel voor een jaarlijkse cijns van 12ib.Vlaams.

Foto's

Zo werd onder meer op 5 mei 1464 bepaald in het geding tussen ridder Ghislain van Hallewyn, heer van Buggenhout enerzijde en de abt van Boudeloo, voor het kapittel van Dendermonde en verschillende particulieren anderzijds, dat de goede lieden die in Appels of omliggende wonen met hun koren, graan, hout, stro, hooi of andere proviand en levensmiddelen naar Dendermonde trekken, of er van de stad weerkeren, van het veer gebruik mogen maken.

Een akte van 28 september 1494, verleden door de schepen van Gent, vermeldt dat dit veer dan toebehoorde aan Jonkvrouwe Ermine van der Scaghe echtgenote van Boudin van Courtys. Het penningkohier van de heerlijkheid Appels, uit 1572, stipt aan dat Pieter Hoofman, woonachtig te Berlare, het veer pachtte voor een prijs van 9 pont groot per jaar. Later kwam het veer in handen van Jan Gheeraerts.

Tijdens het beleg van Dendermonde door Lodewijk XIV bepaalt een order van 19 juni 1667 de veerpont om strategische redenen binnen de stadsmuren te brengen. Omstreeks het jaar 1696 fungeerde Joos de Gent uit Berlare als ponteman. Op 8 januari 1723 gelastten deken en kapittel van Dendermonde, de gebroeders Gillis en Frans van Praet, zonen van Peeter, scheepsmakers te Baasrode om "te maecken eene nieuwe pont over hun veir 't Appels".

Dit vaartuig diende even breed en hoog te zijn als de nog in gebruik zijnde pont, doch anderhalve voet langer zodat de lengte nu 50 voet bedroeg. De wijze van konstruktie werd nauwkeurig in het contract bedongen. De scheepsmakers ontvingen voor materiaal en werk de som van zevenhonderd vijftig gulden. Joos de Dender, uit Berlare, was in die periode veerman.

Gillis Frans Fruythof had het veer in pacht in het jaar 1794. Zijn zwager Guillelus Abbeel nam het veer van hem over. Voor 1914 kostte de overzet voor een voetganger 4 centiemen en voor een fiets 6 centiemen.

De gebroeders Luc en Leon Van Kerckhove, begonnen hun veerloopbaan in 1923 tot april 1946. Vanaf 1 maart 1946 werd het veer uitgebaat door Vergeylen en G. van Rillaer, welke het veer kregen toegewezen ( aan diegene die het laagste bod aanvaard om het te willen uitvoeren ) en dit voor een jaarlijks bedrag van 30.000 fr. door de Staat te betalen, plus de opbrengst van het veerrecht. Op 1 januari 1948 kwam het veer opnieuw in handen van de gebroeders Van Kerckhove. Toen werd er een tweede boot aangekocht en nog later kreeg de veerboot een motor.

Deze veerman woonde toen in de herberg "Het Veerhuis". Het veer werd overgenomen van de gebroeders Luc en Leon Van Kerckhoven, door Peleman Gilbert, wonende te Appels, op 1 april 1975. De exploitatie van het veer werd overgedragen aan de huidige veerman Pien Joris, op 06.12.1978. Deze man, beter gekend als Jo, met zijn wilde baard, zijn houten kloefen en zijn klak wat schalks schuin op de zwarte krullen, is de huidige veerman van Appels. Hij woont daar aan de Oude Schelde. Hij kent zijn gehucht daar in die uithoek aan de Schelde, de bewoners, de passanten, de dieren, het weer en het water. Elk halfuur trekt hij naar de veerdam om te zien of er moet overgezet worden, hij is van dienst op het uur en het half uur van 1 oktober tot 31 maart van 07,00 uur tot 18,00 uur en van 1 april tot 30 september van 07,00 uur tot 21,00 uur. Zijn vaste gebruikers zijn schoolkinderen met de fiets en hier en daar een enkeling om niet te spreken van een zonderling. Deze plaats wordt meer en meer een toeristisch trekpleister. Het zijn vooral wandelaars, natuurliefhebbers, rustzoekers en toeristen, m.b. wielertoeristen, die hierheen komen om van deze veerdienst gebruik te maken.

Cultuur-historisch Het toeristische aspect speelt ook sterk voor dit veer van Appels dat aan wandelaars en natuurliefhebbers sterke klanten heeft en nog altijd een beetje de sfeer van de Mirafilm ademd van toen Willeke Van Ammerlrooy er tijdens de opnamen het mooi weer maakte. Mira is een Nederlandse-Belgische film van 1971. Het verhaal is gebaseerd op het boek. De Teleurgang van de Waterhoek, van Fons Rademakers. En ook op cultuur-historische gronden verdedigt men Appelsveer. Zo was de eerste dorpskern van Appels dichtbij het veer gelegen.

Even voorbij het veer vindt men nog resten van wat eens de eerste kerk van Appels was. Het veer is gekend als Appelsveer. De bewoners van Berlare spreken over het veer van Berlare. Misschien moeten wij ons bij dit laatste aansluiten. Op een wijkkaartje van het terrein rondom het veer is een perceel met toponiem "Aert" een rechthoek getekend die in een tiental hokjes is onderverdeeld. Vroeger was daar nog een gemetste kuil met een pannendak overdekt. Deze put deed vroeger dienst als "beerput" waarin de door beerschuiten aangevoerde stadsbeer verzameld werd, daartegen was vroeger een "kele", kille aanwezig, een inham waar de pont werd ondergebracht.

Hier bevond zich slechts één grote boerderij "het veerhuis" en een zestal gewone huisjes. We kunnen uit de bouw van deze woningen afleiden dat het gaat om huizen van dagloners die met de veerdienst of met de distributie van beer betrokken waren. De activiteit van dit gehucht was gericht op de veerdienst en de Schelde.

 

 

Veeruitbaters van het veer APPELS- BERLARE

 

Reeds in het verdrag van Verdun dat dateert uit 843 is er sprake  over de overzet van Berlare met aan de overkant Appels.

 

In juli 1253  verkocht Graaf Gewijde van Dampierre, Heer van Dendermonde, en zijn echtgenote Machteld, aan de Heer Gregorius van Appels, 

het veer ten erfelijke titel voor een jaarlijkse cijns van 12ib.Vlaams.

Een akte van 28 september 1494, verleden door de schepen van Gent, vermeldt dat dit veer dan toebehoorde aan Jonkvrouwe Ermine  van der Scaghe echtgenote van Boudin van Courtys.

Het penningkohier van de heerlijkheid Appels, uit 1572, stipt aan dat Pieter Hoofman, woonachtig te Berlare, het veer pachtte voor een prijs van 9 pont groot per jaar. 

Later kwam het veer in handen van Jan Gheeraerts.

Omstreeks het jaar 1696 fungeerde Joos de Gent uit Berlare als ponteman.

Joos de Dender, uit Berlare, was ook omstreek die periode veerman.

Gillis Frans Fruythof had het veer in pacht in het jaar 1794. Zijn zwager Guillelus Abbeel nam het veer van hem over.

De overzetdienst werd nadien een familiebedrijf, “Van De Kerckhove”, in 1846 door Benedictus, nadien door Alfred (°1880), in 1910 werd het veer uitgebaat door Fred Van De Kerckhove.

De gebroeders Luc en Leon Van Kerckhove, begonnen hun veerloopbaan in 1923 tot april 1946.

Vanaf 1 maart 1946 werd het veer uitgebaat door Vergeylen en G. van Rillaer, welke het veer kregen toegewezen ( aan diegene die het laagste bod aanvaard om het te willen uitvoeren ) 

en dit voor een jaarlijks bedrag van 30.000 fr. door de Staat te betalen, plus de opbrengst van het veerrecht.

Op 1 januari 1948 kwam het veer opnieuw in handen van de gebroeders Van De Kerckhove. 

Toen werd er een tweede boot aangekocht en nog later kreeg de veerboot een motor.

Deze veerman woonde toen in de herberg "Het Veerhuis".

Het veer werd overgenomen van de gebroeders Luc en Leon Van Kerckhoven, door Peleman Gilbert, op 1 april 1975. 

De exploitatie van het veer werd overgedragen aan de huidige veerman Pien Joris, op 06.12.1978.

Deze man, beter gekend als Jo, met zijn wilde baard, zijn houten kloefen en zijn klak wat schalks schuin op de zwarte krullen, is de huidige veerman van Appels.

 

Hij kent zijn gehucht daar in die uithoek aan de Schelde, de bewoners, de passanten, de dieren, het weer en het water.

Elk halfuur trekt hij naar de veerdam om te zien of er moet overgezet worden, hij is van dienst op het uur en het half uur. Zijn vaste gebruikers zijn schoolkinderen met de fiets en hier en daar een enkeling om niet te spreken van een zonderling.

Deze plaats wordt meer en meer een toeristisch trekpleister. Het zijn vooral wandelaars, natuurliefhebbers, rustzoekers, toeristen en  wielertoeristen, die hierheen komen om van deze veerdienst gebruik te maken. 

Geraadpleegde literatuur: Veer en veerdiensten van Oost-Vlaanderen Wij en de Schelde

 

Foto's